Trening a cykl: co wiadomo, a co jest uproszczeniem
Samopoczucie zmienia się w ciągu miesiąca. Plan może to uwzględniać, zamiast z tym walczyć.
Redakcja FitAnka · aktualizacja · 7 min czytania

Trening dopasowany do faz cyklu jest jednym z popularniejszych pomysłów ostatnich lat i jednym z częściej przeinaczanych. Sama idea - uwzględnienie tego, jak się czujesz - jest sensowna. Problem zaczyna się przy tabelkach, które przypisują konkretne dni konkretnym rodzajom treningu z dokładnością, jakiej dane nie potwierdzają.
Poniżej: co wynika z badań, co z nich nie wynika i co da się z tym zrobić praktycznie.
Co mówią badania
Najszerszy jak dotąd przegląd tego zagadnienia - metaanaliza opublikowana w „Sports Medicine" w 2020 roku - objął badania nad wynikami wysiłkowymi kobiet miesiączkujących w różnych fazach cyklu. Wniosek autorów był ostrożny: przeciętny wpływ fazy cyklu na wydolność jest niewielki, a jakość dostępnych badań - w większości niska.
To ważne rozróżnienie. „Niewielki przeciętny wpływ" nie znaczy „żaden wpływ u nikogo". Znaczy, że średnia z wielu osób jest bliska zeru, bo część odczuwa wyraźne wahania, część prawie żadnych, a kierunek tych wahań też bywa różny.
Praktyczna konsekwencja jest taka: schemat wzięty z tabelki opisuje osobę uśrednioną, czyli nikogo konkretnego.
Co z tym zrobić praktycznie
Najbardziej użyteczne jest prowadzenie własnych notatek przez dwa, trzy miesiące. Wystarczy jedna linijka po każdym treningu: dzień cyklu, jak się czułaś przed sesją, jak poszła.
Po trzech cyklach zaczyna być widoczny wzorzec - albo jego brak, co też jest odpowiedzią. Ta informacja jest warta więcej niż jakikolwiek ogólny schemat, bo dotyczy Ciebie.
W katalogu
Prosty licznik dni od ostatniej miesiączki. Nie przewiduje owulacji i nie jest metodą planowania ciąży.
Dni gorszego samopoczucia: zamiana zamiast rezygnacji
W dniach, w których ciężka sesja wydaje się nie do przejścia, sensowniejsza od odpuszczenia jest zamiana. Trening mobilności, spokojny spacer, sesja rozciągania - każde z nich utrzymuje ciągłość nawyku i nie wymaga tego, czego akurat nie ma.
To rozwiązanie działa lepiej niż „przeczekam ten tydzień", bo tydzień bez ruchu ma tendencję do przedłużania się w dwa.
W katalogu
Treningi oznaczone jako odpowiednie w trakcie miesiączki · 187 pozycji
Oznaczenie pochodzi z aplikacji FitAnka i dotyczy 187 pozycji w katalogu.
Ruch a bóle miesiączkowe
Aktywność fizyczna bywa wymieniana wśród metod, które u części osób łagodzą dolegliwości bólowe podczas miesiączki. Dowody nie są jednoznaczne, a wielkość efektu - umiarkowana i zmienna.
Uczciwe podsumowanie brzmi więc tak: warto sprawdzić na sobie, spodziewając się raczej ulgi niż rozwiązania. Jeśli ruch pomaga - dobrze. Jeśli nie pomaga, to nie jest kwestia niedostatecznej regularności.
Czego ten tekst nie mówi
Nie mówi, w które dni masz trenować siłowo, a w które nie. Nie podaje liczby powtórzeń przypisanych do fazy. Nie twierdzi, że istnieje optymalny rozkład treningu w cyklu, bo dane na to nie pozwalają.
Mówi natomiast, że dopasowywanie intensywności do samopoczucia jest rozsądne zawsze - niezależnie od tego, co jest jego przyczyną.
Częste pytania
Czy można ćwiczyć podczas miesiączki?
Nie ma przeciwwskazań do aktywności fizycznej w trakcie miesiączki u osób zdrowych. Intensywność warto dopasować do samopoczucia danego dnia. Przy silnych dolegliwościach bólowych właściwym krokiem jest konsultacja ginekologiczna, a nie zmiana planu treningowego.
Czy trening w fazie lutealnej daje gorsze wyniki?
Metaanaliza z 2020 roku wskazuje na bardzo niewielki przeciętny efekt fazy cyklu na wyniki wysiłkowe, przy dużym zróżnicowaniu indywidualnym. Dla większości osób oznacza to, że plan nie wymaga przebudowy pod fazy - wymaga natomiast reagowania na to, jak się danego dnia czujesz.
Czy intensywne treningi mogą zaburzyć cykl?
Bardzo duża objętość treningowa połączona z niedoborem energii może wpływać na regularność cyklu. Zanik miesiączki u osoby aktywnej fizycznie zawsze wymaga konsultacji lekarskiej i nie powinien być traktowany jako naturalny efekt uboczny treningu.
Źródła
- 1. The Effects of Menstrual Cycle Phase on Exercise Performance in Eumenorrheic Women: A Systematic Review and Meta-AnalysisMcNulty K.L. i wsp., Sports Medicine, 2020
- 2. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviourŚwiatowa Organizacja Zdrowia, 2020
Podobne teksty

Ciało i cykl
Mięśnie dna miednicy: dlaczego warto o nich wiedzieć wcześniej niż później
Popuszczanie moczu przy kichnięciu jest częste. Częste nie znaczy normalne i nie znaczy, że nie da się z tym nic zrobić.
· 6 min czytania

Trening
Trening po 30: od czego zacząć, gdy dawno nie ćwiczyłaś
Nie od planu na sześć dni w tygodniu. Od jednej sesji, która zmieści się w Twoim wtorku.
· 8 min czytania

Regeneracja
Zakwasy: co to naprawdę jest i co z tym robić
Nie kwas mlekowy. Ból pojawiający się dzień po treningu ma inne pochodzenie i inne konsekwencje praktyczne.
· 6 min czytania