„Cardio & Brzuch – 2 tygodnie mocy” · 14 dni · plan dzień po dniu. Zobacz plan

Bieganie

Jakie tempo biegu na start? Trzy sposoby, żeby nie biec za szybko

Zbyt szybki pierwszy kilometr to najczęstsza przyczyna tego, że drugi jest ostatni.

Redakcja FitAnka · aktualizacja · 6 min czytania

Kobieta ćwicząca na świeżym powietrzu

Pytanie o tempo pada zwykle w formie „ile powinnam biec kilometr". To pytanie źle postawione, bo odpowiedź zależy od wydolności, której jeszcze nie znasz, i od celu, którego jeszcze nie masz.

Lepiej postawić je inaczej: jak rozpoznać, że biegnę we właściwym tempie. Na to są trzy odpowiedzi, uporządkowane od najprostszej do najbardziej precyzyjnej.

Sposób pierwszy: rozmowa

Biegniesz w odpowiednim tempie, jeśli możesz powiedzieć całe zdanie bez łapania powietrza w środku. Nie zaśpiewasz, ale rozmowa jest możliwa.

To nie jest uproszczenie dla początkujących. Badania nad tzw. testem mowy pokazują, że moment, w którym rozmowa przestaje być swobodna, dobrze odpowiada progowi wentylacyjnemu - fizjologicznej granicy między wysiłkiem umiarkowanym a intensywnym. Metoda bez sprzętu trafia tu w to samo, co pomiar w laboratorium.

Sposób drugi: tętno

Tętno daje liczbę, ale wymaga znajomości punktu odniesienia - tętna maksymalnego. Najczęściej szacuje się je wzorem, i tu zaczyna się problem: wzory podają średnią populacyjną, a rozrzut indywidualny wynosi kilkanaście uderzeń w obie strony.

Wzór Tanaki (208 minus 0,7 × wiek) jest dokładniejszy od dawnego „220 minus wiek", szczególnie u osób po czterdziestce, ale nadal pozostaje oszacowaniem. Traktuj wynik jako orientację, nie jako pomiar.

Praktycznie: większość biegów spokojnych mieści się w okolicach 60-70% szacowanego tętna maksymalnego. Jeśli wychodzi wyraźnie więcej przy tempie, w którym możesz rozmawiać - zaufaj rozmowie.

W katalogu

Kalkulator stref tętna

Liczy według wzoru Tanaki i podaje zakresy z opisem, co w nich robić.

Sposób trzeci: tempo w minutach na kilometr

Tempo staje się użyteczne wtedy, gdy pojawia się konkretny cel: przebiec pięć kilometrów, zmieścić się w określonym czasie, utrzymać równe odcinki. Wcześniej jest liczbą, która częściej szkodzi, niż pomaga - bo skłania do porównań z osobami o innym stażu.

Gdy już ten moment nadejdzie, warto policzyć trzy wartości: tempo, przy którym biegasz spokojnie, tempo docelowe na dystans i różnicę między nimi. Ta trzecia liczba mówi najwięcej o tym, ile pracy zostało.

W katalogu

Kalkulator tempa, dystansu i czasu

Podaj dwie wartości, trzecia policzy się sama.

Zasada, która porządkuje cały tydzień

W treningu wytrzymałościowym powszechnie stosuje się podział, w którym zdecydowana większość objętości przypada na wysiłek spokojny, a niewielka część na intensywny. Dla osoby biegającej trzy razy w tygodniu oznacza to dwa biegi spokojne i najwyżej jeden mocniejszy - a przez pierwsze dwa miesiące żadnego mocniejszego.

Najczęstszy błąd polega na tym, że wszystkie trzy sesje wykonuje się w tempie średnim: za szybkim, żeby regenerować, i za wolnym, żeby cokolwiek rozwijać.

Częste pytania

Jakie tempo jest dobre dla początkującej osoby?

Takie, przy którym możesz swobodnie rozmawiać. W minutach na kilometr rozrzut między osobami jest tak duży, że podanie jednej liczby wprowadzałoby w błąd - dla części osób będzie to 7 minut, dla części 9 lub więcej, i obie wartości są w porządku.

Czy wzór 220 minus wiek jest dokładny?

Nie jest. Jest prosty i dlatego popularny, ale zaniża tętno maksymalne u osób starszych. Wzór Tanaki (208 − 0,7 × wiek) sprawdza się lepiej, choć również pozostaje oszacowaniem populacyjnym z istotnym błędem indywidualnym.

Dlaczego mój bieg jest wolniejszy w upale?

W wysokiej temperaturze część przepływu krwi kierowana jest do skóry w celu chłodzenia, przez co przy tym samym tempie tętno jest wyższe. Utrzymanie stałego tempa oznacza wtedy wyższą intensywność. Rozsądniej jest utrzymać intensywność i zaakceptować wolniejsze tempo.

Źródła

  1. 1. Translation of incremental talk test responses to steady-state exercise training intensityReed J.L., Pipe A.L., Journal of Cardiopulmonary Rehabilitation and Prevention, 2014
  2. 2. Age-predicted maximal heart rate revisitedTanaka H., Monahan K.D., Seals D.R., Journal of the American College of Cardiology, 2001

Podobne teksty

Ty decydujesz o danych

Używamy niezbędnych plików, aby strona działała. Za Twoją zgodą włączymy analitykę i pomiar reklam. Odmowa nie ogranicza dostępu. Szczegóły znajdziesz w ustawieniach.

Dostawców, cele i okresy przechowywania opisujemy w polityce prywatności oraz polityce cookies. Google Analytics i pomiar szybkości stron uruchamiamy po zgodzie na analitykę, a Meta Pixel po odrębnej zgodzie marketingowej.