Jak zacząć biegać, gdy nigdy nie biegałaś
Pierwsze tygodnie to marszobieg. Bieganie zaczyna się później i to jest w porządku.
Redakcja FitAnka · aktualizacja · 8 min czytania

Bieganie ma niską barierę wejścia i wysoki wskaźnik rezygnacji w pierwszym miesiącu. Te dwie rzeczy są ze sobą powiązane: skoro nie trzeba niczego umieć, łatwo zacząć od razu za szybko.
Ten tekst opisuje pierwsze osiem tygodni tak, żeby ósmy był możliwy - czyli z tempem, progresją i obuwiem dobranymi pod osobę, która zaczyna, a nie pod tę, którą chce się być za rok.
Marszobieg to nie etap wstydliwy
Naprzemienne minuty biegu i marszu to metoda, którą stosują też osoby wracające po kontuzji i biegacze budujący bazę tlenową. Nie jest wersją dla początkujących - jest sposobem na kontrolowanie obciążenia w czasie, gdy układ krążenia adaptuje się szybciej niż ścięgna i kości.
Ta różnica prędkości adaptacji jest kluczowa i to ona odpowiada za większość kontuzji na starcie. Serce i płuca dają radę biec dłużej, zanim ścięgno Achillesa jest na to gotowe. Marsz w środku sesji nie jest odpoczynkiem dla płuc, tylko przerwą dla tkanek.
Pierwsze osiem tygodni - rozsądny rozkład
Poniżej jeden z wariantów, który daje się przejść bez przygód. Nie jest jedyny i nie jest święty - jest przykładem tego, jak wygląda progresja, która dokłada obciążenie stopniowo.
Trzy sesje w tygodniu, zawsze z co najmniej jednym dniem przerwy między nimi. Każda sesja zaczyna się pięciominutowym marszem i kończy tak samo.
1. Tygodnie 1-2
Osiem powtórzeń: 1 minuta biegu, 2 minuty marszu. Razem 24 minuty pracy.
2. Tygodnie 3-4
Sześć powtórzeń: 2 minuty biegu, 2 minuty marszu.
3. Tygodnie 5-6
Cztery powtórzenia: 4 minuty biegu, 2 minuty marszu.
4. Tygodnie 7-8
Trzy powtórzenia: 8 minut biegu, 2 minuty marszu. Stąd blisko do 30 minut ciągłego biegu.
Tempo mierzy się rozmową
Jeśli podczas biegu jesteś w stanie powiedzieć pełne zdanie, tempo jest w porządku. Jeśli wychodzą tylko pojedyncze słowa - zwolnij. To prostsze i pewniejsze niż patrzenie w zegarek, zwłaszcza na początku, gdy liczba na wyświetlaczu nic jeszcze nie znaczy.
Najczęstszy błąd pierwszych tygodni to bieganie zbyt szybko. Kończy się to sesją, która wymaga trzech dni na dojście do siebie, a nie powinna wymagać żadnego.
Gdy tempo zacznie mieć znaczenie - a zacznie, gdy pojawi się pierwszy cel dystansowy - łatwiej je policzyć niż wyczuć.
Buty przed aplikacją
Jedyny zakup, który realnie zmienia komfort pierwszych tygodni, to buty dobrane do stopy i do biegania - nie uniwersalne sportowe. Reszta sprzętu może poczekać dowolnie długo.
Nie potrzeba do tego drogiego modelu. Potrzeba przymierzenia kilku par pod koniec dnia, gdy stopa jest lekko powiększona, i zostawienia około centymetra luzu przed palcami.
- Buty biegowe - jedyna rzecz warta wydatku na starcie.
- Ubranie oddychające - bawełniana koszulka staje się problemem po dwudziestej minucie.
- Sportowy biustonosz odpowiedniego rozmiaru - istotniejszy niż wszystko poza butami.
- Zegarek, pas tętna, aplikacja - dopiero gdy pojawi się pytanie, na które mają odpowiedzieć.
Co robić w dni bez biegania
Bieganie obciąża w jednej płaszczyźnie i w jednym wzorcu ruchowym. Uzupełnienie go pracą siłową na biodra, pośladki i tułów zmniejsza ryzyko przeciążeń wynikających właśnie z tej jednostronności.
Dwie krótkie sesje wzmacniające tygodniowo wystarczą i nie kolidują z bieganiem, o ile nie wypadają dzień przed dłuższym biegiem.
W katalogu
Treningi na pośladki · 106 pozycji
Najczęściej niedopracowana partia u osób zaczynających biegać.
Kiedy przerwać i nie wracać na siłę
Ból mięśni pojawiający się dzień po sesji i ustępujący w ciągu dwóch-trzech dni jest normalny. Ból punktowy, który narasta w trakcie biegu, ból stawu albo ból, który każe zmienić sposób stawiania stopy - nie jest.
Częste pytania
Po jakim czasie przebiegnę 5 kilometrów bez przerwy?
Przy trzech sesjach tygodniowo i stopniowej progresji większość osób osiąga ciągły bieg przez około 30 minut w ciągu ośmiu do dwunastu tygodni. Rozrzut jest duży i zależy od punktu wyjścia, wieku i wcześniejszej aktywności. Wolniejsze tempo progresji nie jest opóźnieniem.
Czy lepiej biegać rano czy wieczorem?
Pod względem efektów treningowych różnica jest niewielka. Znaczenie ma raczej to, o której porze realnie wychodzisz z domu regularnie oraz jak bieg wpływa na Twój sen - u części osób intensywny wysiłek późnym wieczorem utrudnia zasypianie.
Czy muszę się rozciągać przed bieganiem?
Przed biegiem lepsza jest rozgrzewka dynamiczna - marsz, krążenia, wymachy - niż długie rozciąganie statyczne. Rozciąganie statyczne ma swoje miejsce, ale raczej po sesji lub w osobnym terminie.
Czy mogę biegać, mając nadwagę?
Bieganie jest dostępne przy różnej masie ciała, ale obciążenie stawów rośnie wraz z nią, więc progresja powinna być wolniejsza, a udział marszu większy i dłużej utrzymywany. Przy chorobach stawów, serca lub układu oddechowego decyzję warto skonsultować z lekarzem.
Źródła
- 1. Incidence of Running-Related Injuries Per 1000 h of running in Different Types of Runners: A Systematic Review and Meta-AnalysisVidebæk S. i wsp., Sports Medicine, 2015
- 2. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviourŚwiatowa Organizacja Zdrowia, 2020
Podobne teksty

Bieganie
Jakie tempo biegu na start? Trzy sposoby, żeby nie biec za szybko
Zbyt szybki pierwszy kilometr to najczęstsza przyczyna tego, że drugi jest ostatni.
· 6 min czytania

Regeneracja
Zakwasy: co to naprawdę jest i co z tym robić
Nie kwas mlekowy. Ból pojawiający się dzień po treningu ma inne pochodzenie i inne konsekwencje praktyczne.
· 6 min czytania

Trening
Ile razy w tygodniu ćwiczyć? Dlaczego trzy to nie magiczna liczba
Częstotliwość zależy od tego, co chcesz osiągnąć i ile czasu naprawdę masz. Obie odpowiedzi warto znać przed ułożeniem planu.
· 6 min czytania