Powrót do ruchu po porodzie: kolejność, która ma znaczenie
Nie od brzuszków. Pierwsze tygodnie to oddech, dno miednicy i chodzenie - dopiero potem reszta.
Redakcja FitAnka · aktualizacja · 8 min czytania

Powrót do ruchu po porodzie jest tematem, w którym najczęściej myli się dwie rzeczy: tempo i kolejność. Tempo jest indywidualne i zależy od przebiegu porodu, snu i tego, ile rąk jest w domu. Kolejność jest w dużej mierze wspólna - i to o niej jest ten tekst.
Jedno zastrzeżenie na początku, bo jest istotniejsze niż wszystko poniżej: ocena, czy i kiedy możesz wrócić do ćwiczeń, należy do lekarza i fizjoterapeutki uroginekologicznej. Żaden artykuł ani program wideo tej oceny nie zastąpi.
Zanim cokolwiek: kontrola i ocena
Kontrola poporodowa - zwykle około szóstego tygodnia, wcześniej po cięciu cesarskim, jeśli coś niepokoi - jest momentem, w którym warto zadać konkretne pytania: czy gojenie przebiega prawidłowo, czy są przeciwwskazania do wysiłku, czy potrzebna jest ocena dna miednicy.
Wizyta u fizjoterapeutki uroginekologicznej nie jest luksusem ani nadgorliwością. To badanie, które odpowiada na pytania, na które nie da się odpowiedzieć samodzielnie: jak pracuje dno miednicy, czy występuje rozejście mięśnia prostego brzucha i jakiego rodzaju obciążenie jest w tym momencie bezpieczne.
Etap pierwszy: oddech i dno miednicy
Pierwsze tygodnie to praca, która z zewnątrz nie wygląda jak trening. Oddech przeponowy, świadome napięcie i rozluźnienie mięśni dna miednicy, delikatna aktywacja mięśnia poprzecznego brzucha.
Ta praca ma konkretny cel: odbudować koordynację między przeponą, dnem miednicy i tułowiem, zanim dołoży się cokolwiek, co tę koordynację obciąży. Pominięcie tego etapu jest najczęstszą przyczyną problemów, które ujawniają się kilka miesięcy później.
Etap drugi: chodzenie i obciążenie codzienne
Spacer jest pełnoprawnym treningiem w tym okresie i jednym z niewielu, które da się wykonać z wózkiem. Zaczyna się od kilkunastu minut i wydłuża stopniowo, obserwując, jak reaguje dno miednicy - uczucie ciężkości lub parcia po spacerze jest sygnałem, że dystans był za duży.
Równolegle warto uporządkować to, co i tak się dzieje: sposób podnoszenia dziecka, wstawania z łóżka, noszenia fotelika. Te ruchy powtarzają się kilkadziesiąt razy dziennie i mają większy udział w obciążeniu niż jakikolwiek trening.
Etap trzeci: wzmacnianie
Dopiero po odbudowaniu podstaw wchodzi praca wzmacniająca - początkowo bez obciążenia zewnętrznego, w wersjach bez skoków, z pełną kontrolą oddechu.
Klasyczne brzuszki i deski są zwykle na tym etapie za wcześnie, szczególnie przy rozejściu mięśnia prostego brzucha. Nie dlatego, że są złe, tylko dlatego, że wymagają sprawności, którą dopiero się odbudowuje.
W katalogu
Krótkie treningi oznaczone jako odpowiednie po ciąży · 50 pozycji
Do 20 minut - realna długość przy niemowlęciu w domu.
Rozejście mięśnia prostego brzucha
Rozstęp między pasmami mięśnia prostego brzucha jest fizjologiczną adaptacją do ciąży i występuje u zdecydowanej większości kobiet w trzecim trymestrze. Po porodzie zwykle stopniowo się zmniejsza, ale nie u wszystkich i nie całkowicie.
W badaniu opublikowanym w „British Journal of Sports Medicine" rozejście stwierdzono u znacznej części uczestniczek również dwanaście miesięcy po porodzie. To znaczy, że jest to sytuacja częsta, a nie wyjątkowa - i że ocena stanu ma sens niezależnie od tego, ile czasu minęło.
Sam rozstęp nie jest wskazaniem do rezygnacji z ćwiczeń. Jest wskazaniem do doboru ćwiczeń przez osobę, która go zbadała.
Sygnały, przy których trzeba się zatrzymać
Trzy objawy oznaczają, że obciążenie jest w tym momencie za duże - niezależnie od tego, ile tygodni minęło od porodu i jak wyglądał plan.
O tempie
Cztery miesiące, sześć, rok - rozrzut jest ogromny i zależy od przebiegu porodu, karmienia, snu i wsparcia w domu. Porównywanie się do osób, które „wróciły po ośmiu tygodniach", jest porównywaniem do sytuacji, której się nie zna.
Jedyna miara, która ma tu sens, to reakcja własnego ciała na to, co robisz w danym tygodniu.
Częste pytania
Kiedy można zacząć ćwiczyć po porodzie?
Delikatną pracę nad oddechem i mięśniami dna miednicy zwykle można rozpocząć wcześnie, o ile lekarz nie wskaże inaczej. Powrót do właściwego treningu wymaga kontroli poporodowej i - zalecanej - oceny fizjoterapeutycznej. Termin jest indywidualny i zależy od przebiegu porodu.
Czy po cesarskim cięciu obowiązują inne zasady?
Tak. Cięcie cesarskie to operacja brzuszna, a gojenie powłok wymaga czasu. Obowiązuje dłuższa ostrożność przy obciążaniu tułowia i wcześniejsza konsultacja przy jakichkolwiek dolegliwościach w okolicy blizny. Konkretny harmonogram ustala lekarz.
Czy mogę biegać po porodzie?
Bieganie obciąża dno miednicy silniej niż większość aktywności, więc wraca się do niego zwykle później niż do chodzenia i wzmacniania - po odbudowaniu kontroli i przy braku objawów takich jak popuszczanie moczu. Decyzję warto podjąć z fizjoterapeutką uroginekologiczną.
Czy karmienie piersią wyklucza ćwiczenia?
Nie wyklucza. Umiarkowana aktywność fizyczna jest uznawana za zgodną z karmieniem piersią. Warto zadbać o odpowiednie nawodnienie, wystarczającą podaż energii i wygodny biustonosz - a intensywne odchudzanie w tym okresie skonsultować.
Źródła
- 1. Physical Activity and Exercise During Pregnancy and the Postpartum Period (Committee Opinion 804)American College of Obstetricians and Gynecologists, 2020
- 2. Diastasis recti abdominis during pregnancy and 12 months after childbirth: prevalence, risk factors and report of lumbopelvic painSperstad J.B. i wsp., British Journal of Sports Medicine, 2016
Podobne teksty

Ciało i cykl
Mięśnie dna miednicy: dlaczego warto o nich wiedzieć wcześniej niż później
Popuszczanie moczu przy kichnięciu jest częste. Częste nie znaczy normalne i nie znaczy, że nie da się z tym nic zrobić.
· 6 min czytania

Ciało i cykl
Aktywność fizyczna w ciąży: co mówią wytyczne
Ciąża nie jest powodem do zaprzestania ruchu. Jest powodem do rozmowy z lekarzem prowadzącym przed zmianą planu.
· 7 min czytania

Trening
Ćwiczenia na brzuch: co robią, a czego na pewno nie
Brzuszki wzmacniają mięśnie brzucha. Nie usuwają z niego tkanki tłuszczowej - i to nie jest kwestia liczby powtórzeń.
· 7 min czytania